गुडूच्यादिवर्गः contd.

श्लोक 238

सारिवायुगलं स्वादु स्निग्धं शुक्रकरं गुरु अग्निमान्द्यारुचिश्वासकासामविषनाशनम् दोषत्रयास्रप्रदरज्वरातीसारनाशनम्

श्लोक 239

भृङ्गराजो भृङ्गरजो मार्कवो भृङ्ग एव च अङ्गारकः केशराजो भृङ्गारः केशरञ्जनः

श्लोक 240

भृङ्गारः कटुकस्तीक्ष्णो रूक्षोष्णः कफवातनुत्

श्लोक 241

केश्यस्त्वच्यः कृमिश्वासकासशोथामपाण्डुनुत् दन्त्यो रसायनो बल्यः कुष्ठनेत्रशिरोऽत्तिनुत्

श्लोक 242

शणपुष्पी स्मृता घण्टा शणपुष्पसमाकृतिः शणपुष्पी कटुस्तिक्ता वामिनी कफपित्तजित्

श्लोक 243

बलभद्रा त्रायमाणा त्रायन्ती गिरिजाऽनुजा त्रायन्ती तुवरा तिक्ता सरा पित्तकफापहा ज्वरहृद्रो गगुल्मार्शोभ्रमशूलविषप्रणुत्

श्लोक 244

मूर्वा मधुरसा देवी मोरटा तेजनी स्रुवा मधुलिका मधुश्रेणी गोकर्णी पीलुपर्ण्यपि

श्लोक 245

मूर्वा सरा गुरुः स्वादुस्तिक्ता पित्तास्रमेहनुत् त्रिदोषतृष्णाहृद्रो गकण्डूकुष्ठज्वरापहाः

श्लोक 246

काकमाची ध्वाङ्क्षमाची काकाह्वा चैव वायसी काकमाची त्रिदोषघ्नी स्निग्धोष्णा स्वरशुक्रदा

श्लोक 247

तिक्ता रसायनी शोथकुष्टार्शोज्वरमेहजित् कटुर्नेत्रहिता हिक्काच्छर्दिहृद्रो गनाशिनी

श्लोक 248

काकनासा तु काकाङ्गी काकतुण्डफला च सा

श्लोक 249

काकनासा कषायोष्णा कटुका रसपाकयोः कफघ्नी वामनी तिक्ता शोथार्शश्वित्रकुष्ठहृत्

श्लोक 250

काकजङ्घा नदीकान्ता काकतिक्ता सुलोमशा पारावतपदी दासी काका चापि प्रकीर्त्तिता

श्लोक 251

काकजंघा हिमा तिक्ता कषाया कफपित्तजित् निहन्ति ज्वरपित्तास्रव्रणकण्डूविषक्रिमीन्

श्लोक 252

नागपुष्पी श्वेत पुष्पा नागिनी रामदूतिका नागिनी रोचनी तिक्ता तीक्ष्णोष्णा कफपित्तनुत् विनिहन्ति विषं शूलं योनिदोषवमिक्रिमीन्

श्लोक 253

मेषशृङ्गी विषाणी स्यान्मेषवल्ल्यजशृङ्गिका मेषशृङ्गी रसे तिक्ता वातला श्वासकासहृत्

श्लोक 254

रूक्षा पाके कटुः पित्तव्रणश्लेष्माक्षिशूलनुत्

श्लोक 255

मेषशृङ्गीफलं तिक्तं कुष्ठमेहकफप्रणुत् दीपनं स्रंसनं कासक्रिमिव्रणविषापहम्

श्लोक 256

हंसपादी हंसपदी कीटमाता त्रिपादिका हंसपादी गुरुः शीता हन्ति रक्तविषव्रणान् विसर्पदाहातीसारलूताभूताग्निरोहिणीः

श्लोक 257

सोमवल्ली सोमलता सोमक्षीरी द्विजप्रिया सोमवल्ली त्रिदोषघ्नी कटुस्तिक्ता रसायनी

श्लोक 258

आकाशवल्ली तु बुधैः कथिताऽमरवल्लरी

श्लोक 259

खवल्ली ग्राहिणी तिक्ता पिच्छिलाऽक्ष्यामयापहा तुवराऽग्निकरी हृद्या पित्तश्लेष्मामनाशिनी

श्लोक 260

छिलिहिण्टो महामूलःपातालगरुडाह्वयः छिलिहिण्टः परं वृष्यः कफघ्नः पवनापहः

श्लोक 261

वन्दा वृक्षादनी वृक्षभक्ष्या वृक्षरुहाऽपि च वन्दाकः स्याद्धिमस्तिक्तः कषायो मधुरो रसे मङ्गल्यः कफवातास्ररक्षोव्रणविषापहः

श्लोक 262

वटपत्री तु कथिता मोहिन्यैरावती बुधैः वटपत्री कषायोष्णा योनिमूत्रगदापहा

श्लोक 263

हिङ्गुपत्री तु कवरी पृथ्वीका पृथुका पृथुः

श्लोक 264

हिङ्गुपत्री भवेद्रुच्या तीक्ष्णोष्णा पाचनी कटुः हृद्बस्तिरुग्विबन्धार्शःश्लेष्मगुल्मानिलापहा

श्लोक 265

वंशपत्री वेणुपत्री पिण्डा हिङ्गुशिवाटिका हिङ्गुपत्रीगुणा विज्ञैर्वंशपत्री च कीर्त्तिता

श्लोक 266

मत्स्याक्षी बाह्लिका मत्स्यगन्धा मत्स्यादनीति च मत्स्याक्षी ग्राहिणी शीतकुष्ठपित्तकफास्रजित् लघुस्तिक्ता कषाया च स्वाद्वी कटुविपाकिनी

श्लोक 267

सर्पाक्षी स्यात्तु गण्डाली तथा नाडीकलापकः

श्लोक 268

सर्पाक्षी कटुका तिक्ता सोष्णा कृमिनिकृन्तनी वृश्चिकोन्दुरुसर्पाणां विषघ्नी व्रणरोपिणी

श्लोक 269

शङ्ख्नपुष्पी तु शङ्खाह्वा मङ्गल्यकुसुमाऽपि च शङ्खपुष्पी सरा मेध्या वृष्या मानसरोगहृत्

श्लोक 270

रसायनी कषायोष्णा स्मृतिकान्तिबलाग्निदा दोषापस्मारभूताश्रीकुष्ठक्रिमिविषप्रणुत्

श्लोक 271

अर्कपुष्पी क्रूरकर्मा पयस्या जलकामुका अर्कपुष्पी कृमिश्लेष्ममेहपित्तविकारजित्

श्लोक 272

लज्जालुः स्वाच्छमीपत्रा समङ्गा जलकारिका रक्तपादी नमस्कारी नाम्ना खदिरकेत्यपि

श्लोक 273

लज्जालुः शीतला तिक्ता कषाया कफपित्तजित् रक्तपित्तमतीसारं योनिरोगान् विनाशयेत्

श्लोक 274

अलम्बुषा खरत्वक् च तथा मेदोगला स्मृता अलम्बुषा लघुः स्वादुः क्रिमिपित्तकफापहा

श्लोक 275

दुग्धिका स्वादुपर्णी स्यात्क्षीरा विक्षीरिणी तथा दुग्धिकोष्णा गुरू रूक्षा वातलागर्भकारिणी

श्लोक 276

स्वादुक्षीरा कटुस्तिक्ता सृष्टमूत्रा मलापहा स्वादुविष्टम्भिनी वृष्या कफकुष्ठक्रिमिप्रणुत्

श्लोक 277

भूम्यामलकिका प्रोक्ता शिवा तामलकीति च बहुपत्रा बहुफला बहुवीर्याऽजटाऽपि च

श्लोक 278

भूधात्री वातकृत्तिक्ता कषाया मधुरा हिमा पिपासाकासपितास्रकफकण्डूक्षतापहा

श्लोक 279

ब्राह्मी कपोतवङ्का च सोमवल्ली सरस्वती मण्डूकपर्णी माण्डूकी त्वाष्ट्री दिव्या महौषधी

श्लोक 280

ब्राह्मी हिमा सरा तिक्ता लघुर्मध्या च शीतला कषाया मधुरा स्वादुपाकाऽयुष्या रसायनी

श्लोक 281

स्वर्या स्मृतिप्रद्रा कुष्ठपाण्डुमेहास्रकासजित् विषशोथज्वरहरी तद्वन्मण्डूकपर्णिनी

श्लोक 282

द्रो णा च द्रो णपुष्पी च फलेपुष्पा च कीर्त्तिता द्रो णपुष्पी गुरुः स्वादू रूक्षोष्णा वातपित्तकृत्

श्लोक 283

सतीक्ष्णलवणा स्वादुपाका कट्वी च भेदिनी कफामकामलाशोथतमकश्वासजन्तुजित्

श्लोक 284

सुवर्चला सूर्यभक्ता वरदा बदराऽपि च सूर्यावर्त्ता रविप्रीताऽपरा ब्रह्मसुदुर्लभा

श्लोक 285

सुवर्चला हिमा रूक्षा स्वादुपाका सरा गुरुः अपित्तला कटुः क्षारा विष्टम्भकफवातजित्

श्लोक 286

अन्या तिक्ता कषायोष्णा सरा रुक्षा लघुः कटुः निहन्ति कफपित्तास्रश्वासकासारुचिज्वरान् विस्फोटकुष्ठमेहास्रयोनिरुक्कृमिपाण्डुताः

श्लोक 287

वन्ध्याकर्कोटकी देवी कन्या योगीश्वरीति च नागरिर्नक्रदमनी विषकण्टकिनी तथा

श्लोक 288

बन्ध्याकर्कोटकी लघ्वी कफनुद् व्रणशोधिनी सर्पदर्पहरी तीक्ष्णा विसर्पविषहारिणी

श्लोक 289

मार्कण्डिका भूमिवल्ली मार्कण्डी मृदुरेचनी

श्लोक 290

मार्कण्डिका कुष्ठहरी ऊर्ध्वाधःकायशोधिनी विषदुर्गंन्धकासघ्नी गुल्मोदरविनाशिनी

श्लोक 291

देवदाली यु वेणी स्यात्कर्कटी च गरागरी देवताडो वृत्तकोशस्तथा जीमूत इत्यपि

श्लोक 292

पीता परा खरस्पर्श विषघ्नी गरनाशिनी देवदाली रसे तिक्ता कफार्शःशोफपाण्डुताः नाशयेद्वामनी तीक्ष्णा क्षयहिक्काकृमिज्वरान्

श्लोक 293

देवदालीफलं तिक्तं कृमिश्लेष्मविनाशनम् स्रंसनं गुल्मशूलघ्नमर्शोघ्नं वातजित्परम्

श्लोक 294

जलपिप्पल्यभिहिता शारदी शकुलादनी मत्स्यादनी मत्स्यगन्धा लाङ्गलीत्यपि कीर्त्तिता

श्लोक 295

जलपिप्पलिका हृद्या चक्षुष्या शुक्रला लघुः

श्लोक 296

संग्राहिणी हिमा रूक्षा रक्तदाहव्रणापहा कटुपाकरसा रुच्या कषाया वह्निवर्द्धिनी

श्लोक 297

गोजिह्वा गोजिका गोभी दार्विका खरपर्णिनी गोजिह्वा वातला शीता ग्राहिणी कफपित्तनुत्

श्लोक 298

हृद्या प्रमेहकासास्रव्रणज्वरहरी लघुः कोमला तुवरा तिक्ता स्वादुपाकरसा स्मृता

श्लोक 299

विज्ञेया नागदमनी बलमोदा विषापहा नागपुष्पी नागपत्रा महायोगेश्वरीति च

श्लोक 300

बलामोटा कटुस्तिक्ता लघुः पित्तकफापहा मूत्रकृच्छ्रव्रणान् रक्षो नाशयेज्जालगर्दभम्

श्लोक 301

सर्वग्रहप्रशमनी निःशेषविषनाशिनी जयं सर्वत्र कुरुते धनदासुमतिप्रदा

श्लोक 302

वेल्लन्तरो जगति वीरतरुः प्रसिद्धः श्वेतासितारुणविलोहितनीलपुष्पः स्याज्जातितुल्यकुसुमः शमिसूक्ष्मपत्रः स्यात्कण्टकी विजलदेशज एव वृक्षः

श्लोक 303

वेल्लन्तरो रसे पाके तिक्तस्तृष्णाकफापहः
मूत्राघाताश्मजिद्ग्राही योनिमूत्रानिलार्त्तिजित्

श्लोक 304

छिक्क्नी क्षवकृत्तीक्ष्णा छिक्किका घ्राणदुःखदा छिक्कनी कटुका रुक्ष्या तीक्ष्णोष्णावह्निपित्तकृत् वातरक्तहरी कुष्ठक्रिमिवातकफापहा

श्लोक 305

कुकुन्दर स्ताम्रचूडः सूक्ष्मपत्रो मृदुच्छदः

श्लोक 306

कुकुन्दरः कटुस्तिक्तो ज्वररक्तकफापहः तन्मूलमाद्र रं! निक्षिप्तं वदने मुखशोषहृत्

श्लोक 307

सुदर्शना सोमवल्ली चक्राह्वा मधुपर्णिका सुदर्शना स्वादुरुष्णा कफशोथास्रवातजित्

श्लोक 308

आखुकर्णी त्वाखुपर्णी पर्णिका भूदरीभवा आखुकर्णी कटुस्तिक्ता कषाया शीतला लघुः विपाके कटुका मूत्रकफामयकृमिप्रणुत्

श्लोक 309

मयूराह्वशिखा प्रोक्ता सहस्राहिर्मधुच्छदा नीलकण्ठशिखा लघ्वी पित्तश्लेष्मातिसारजित्